ಐಸಲೇ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ! -೮೨

ಐಸಲೇ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ!                           -೮೨-

ಆದಿ ಪ ೧೪-೩೦

ಜರಾಸಂಧ-ಶಿಶುಪಾಲರು ಸೋತು ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಮೇಲೆ ಶಲ್ಯ ಬಂದ. ಶಲ್ಯ, ಪಾಂಡವರ ಸೋದರಮಾವ ಹಾಗೂ ಸತ್ವದಲ್ಲಿ ಭೀಮ, ದುರ್ಯೋಧನರಿಗೆ ಸಮಬಲ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದವ. ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಹೆದೆಯೇರಿಸುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ನಗೆಪಾಟಲಾದ.

ತಾನು ಸಾಧಿಸಿ ತನ್ನ ರಾಯನಿಗೆ ಅಂಗನೆಯ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿಸುತ್ತೇನೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಕರ್ಣ ಬಂದ.ಬಹು ಶ್ರಮದಿಂದ ಧನುವನ್ನು ಹಿಡಿದ.ಹಗ್ಗವನ್ನು ತೊಡಿಸುವಲ್ಲಿ  ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದೆ ಮೌನವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದ.

ಇದೇನಿದು ಧನುಸ್ಸೋ ಗಂಧದ ಮರವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡ ಸರ್ಪವೋ? ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಭಂಗಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ! ಉಳಿದ ಅರಸರು (ದುರ್ಯೋಧನಾದಿಯಾಗಿ) ಯತ್ನಿಸಲು ಹೆದರಿದರು!

ಮುಂದಿನ ನಾಟಕೀಯತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ;

 ರಾಜರುಗಳ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಬಲರಾಮ ನಗುತ್ತಾ ಮೇಲೆದ್ದ. ‘ ಈ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮುರಿದು ದ್ರೌಪದಿಯ ಮುಂದಲೆ ಹಿಡಿದು ಎಳೆದು ತರುತ್ತೇನೆ, ಕೃಷ್ಣಾ, ನೋಡುತ್ತಿರು’

ಕೃಷ್ಣ ಹೇಳಿದ; ಅಣ್ಣಾ ಏನಿದು ಅಪಚಾರ?ನಮಗೆ ಕುಂತೀದೇವಿ ಅತ್ತೆ,ಪಾಂಡವರು ಮೈದುನರು.ಅವರ ಪತ್ನಿ ನಮಗೆ ತಂಗಿ. ಪಾಂಡವರೇ ಇವಳಿಗೆ ರಮಣರೆಂಬುದು ಸಿದ್ಧವಿರುವಾಗ ಇದೇನು ನಿಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರ?’

ಬಲರಾಮ ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದ ‘ತಮ್ಮಾ, ಇನ್ನೆಲ್ಲಿಯ ಪಾಂಡವರು? ಅರಗಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂದು ಹೋದದ್ದನ್ನು ಮರೆತು ಇನ್ನೂ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವೆಯಲ್ಲ!’

ಕೃಷ್ಣನ ಕುಶಾಗ್ರ ಬುದ್ಧಿಯ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸುವ ಅವನ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೋಡಿಃ

‘ಕ್ಷಿತಿಯೊಳವರಿಲ್ಲೆಂದು

ದ್ರುಪದನ ಸುತೆಗೆ ಪತಿ ಪರರೆಂದು

ಯಂತ್ರಚ್ಯುತಿಗೆ ನೀವುಂಟೆಂದು ತೋರಿತೆ ನಿಮ್ಮ ಚಿತ್ತದಲಿ?

ಕ್ಷಿತಿಗೆ ಪಾಂಡವರಲ್ಲದಿಲ್ಲ

ಈ ಸತಿಗೆ ಪತಿಪೆರರಿಲ್ಲ

ಕುಂತೀಸುತರನೀಗಳೆ ತೋರುವೆನು ವಸುದೇವನಾಣೆಂದ..,’

‘ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು, ದ್ರೌಪದಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾರೋ ಪತಿಯೆಂದು, ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಭೇದಿಸುವವನು ನೀನೆಂದು ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೋರಿತೇನು? ಅಣ್ಣಾ, ಕೇಳು; ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯರು ಪಾಂಡವರಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ; ಈ ಕನ್ಯೆಗೆ ಬೇರೆಯವ ಪತಿಯಾಗಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಧಾನಿಸು, ಕುಂತೀಸುತರನ್ನು ಈಗಲೇ ತೋರಿಸದಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪನ ಮೇಲಾಣೆ!’

ಬಲರಾಮನಿಗೆ ಆಘಾತ! ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಸಂಗತಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವೆ? ಅದು ನಿಜವೇ ಆದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಿಂತಾ ಆನಂದದ ಸಂಗತಿ ಯಾವುದಿದೆ? ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ ಬಿಡು’ ಎಂದು ಕುಳಿತ.

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರವೇಶವೇ ಈ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ. ಹಾಗೂ ಇದೇ ಮೊದಲ ಸಂಭಾಷಣೆ. ಇಡೀ ಮಹಾಭಾರತದ ಸೂತ್ರಧಾರಿಯಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಗ್ರಹಿಕೆ, ದೃಢವಾದ ನಿಲುವು, ಸಂದೇಶ,ಮುತ್ಸದ್ದಿತನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಈ ಒಂದೇ ಪದ್ಯ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ!

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ

೨೧/೩/೨೦೧೭

Aisale kumaravyasa ಐಸಲೇ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ -81

ಐಸಲೇ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ!                           -೮೧-

ಆದಿ ಪ ೧೪-೧೬

ಜರಾಸಂಧನ ಅಪಮಾನ ಅವನ ಪರಮ ಮಿತ್ರ ಚೈದ್ಯ ರಾಜ ಶಿಶುಪಾಲನನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿತು.

ಈ ದುರುಳ ಧನಸ್ಸನ್ನು ಪೊಳ್ಳಾಗಿಸಿ ಕೇಕೆ ಹಾಕಿ ನಗುವ ಹೆಂಗಸರ ತುರುಬು ಕೊಯ್ಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಧಡಧಡಿಸಿ ಎದ್ದು ಬಂದ.

ಸಭಿಕರಲ್ಲಿ ತುಸು ನಡುಕವುಂಟಾಯಿತು. ಪೂರ್ವ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ರಾವಣನಾಗಿದ್ದವನು ಇವನು. ಸಾಧಿಸಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿದೆ. ಗೆದ್ದರೆ ದ್ರೌಪದಿಯ ಕಥೆ ಏನು?

ಶಿಶುಪಾಲ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಬಳಸಿ ಬಿಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದ. ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ‘ಧನು.. ಮಾನಭಂಗದ ಮೊದಲ ಮನೆ’ (ಅಭಿಮಾನ ಮುರಿಯುವುದಕ್ಕೆಂದೇ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಮೊದಲ ಆಯುಧ)ಎನಿಸಿತು. ಶಿಶುಪಾಲನ ಯತ್ನ ವಿಫಲವಾಗಿ ಯಥಾ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಂಗಳೆಯರ ಕೇಕೆ, ಉಳಿದ ಅರಸರ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮಾತು! ಪೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಿಂದಿರುದಿದ.

ಸೋತವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ರೂಢಿ ತಾನೆ? ಜರಾಸಂಧ ಶಿಶುಪಾಲನನ್ನು ಕರೆದು ಹೇಳಿದನಂತೆ;

‘ಕಂಡು ಮಾಗಧ ಕರೆದನು

ಈ ಧನು ಚಂಡಿ,

ಇದು ನಮಗಲ್ಲ,

ನಾವ್ ಮುಂಕೊಂಡು ತಪ್ಪಿತು,

ನೊಪ್ಪಿತಾದುದು ಭಾರಿಯಗ್ಗಳಿಕೆ,

ಭಂಡರೀ ಭೂಮಿಪರು, ದ್ರುಪದನ ಗುಂಡುದೊತ್ತಿರು

ನಗೆಯನಾನಲಿ ಮಂಡೆಯಲಿವರೆನುತ

ಹಾಯ್ದರು ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟಣಕೆ’

(ನೊಪ್ಪಿತಾಗು- ಕಳೆದು ಹೋಗು; ಅಗ್ಗಳಿಕೆ-ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ; ಗುಂಡುದೊತ್ತಿರು-ದಾಸರು;ಮಂಡೆ- ತಲೆ)

‘ಶಿಶುಪಾಲಾ,ನೋಡಿದೆಯಾ? ಇದು ಹಠಮಾರಿ ಮೋಸದ ಬಿಲ್ಲು ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲ ನಮ್ಮಂಥವರಿಗಲ್ಲ; ಸುಮ್ಮನೆ ನಾವು ಮುಂದಾಗಿ ದುಡುಕಿ ನಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿಕೊಂಡೆವು. ಇಷ್ಟು ಅನ್ಯಾಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸುಮ್ಮನಿರುವ ಈ ರಾಜರು ದ್ರುಪದನ ದಾಸರ ಹಾಗೆ, ಕೈಗೊಂಬೆಯ ಹಾಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಅವಮಾನ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಳಾಗಲಿ,ನಡೆ, ನಾವು ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ’

ಇಬ್ಬರೂ ಮುನಿಸು, ಅಪಮಾನ, ದುಗುಡ ಹೊತ್ತು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿಯೇ ಬಿಟ್ಟರು.

ನಿರಾಶೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು,  ಕೋಪದ ಹುಸಿ ನೆವ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತ ರಾಜಕಾರಿಣಿಯಂತೆ ಸಮಝಾಯಿಷಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವೀರರಿಬ್ಬರ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ

೧೬/೩/೨೦೧೭

      

Who is kumaravyasa?

Kumara Vyasa (Kannada: ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ) is the pen name of Naranappa (Kannada: ನಾರಣಪ್ಪ), an influential and classical poet of the Kannada language in the early 15th century. His pen name is a tribute to his magnum opus, a rendering of the Mahabharata in Kannada. Kumara Vyasa literally means Little Vyasa or Son of Vyasa (author of Mahabharata). 

Aisale kumaravyasa ಐಸಲೇ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ -80

ಐಸಲೇ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ!                           -೮೦-

ಆದಿ ಪ ೧೪-೧೦

ಯುವಕರು ಯಾವಾಗಲೂ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ತಾನೆ?ದ್ರೌಪದಿಯ ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ. ಉತ್ಸಾಹಿಗಳೂ, ಯುವಕರೂ,ಬಲಶಾಲಿಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡವರೂ ಅವಸರಿಸಿ ಬಂದು ಸೋತು ನಲುಗಿದರು.ನಮ್ಮನ್ನೇ ಈ ಧನು ಅಪಮಾನಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಧೀರ ಯಾರು ನೋಡೋಣ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೆ ಉಳಿದವರ ಸೋಲನ್ನೂ ಹಾರೈಸುತ್ತಾ,ಆನಂದಿಸುತ್ತಾ ತೃಪ್ತಿಪಟ್ಟುಕೊಂಡರು.

ಈಗ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಬಿರುದರ ಸರದಿ! ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿರಿಯ ವಯಸ್ಕರಾದರೇನು? ವೀರರಿಗೆ ಹೂಡಿದ ಪಂಥ ತಾನೇ ಇದು? ಯಾರಾದರೂ ಸಾಧಿಸಿದರೇ ತಾನೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಗೌರವ? ತಪ್ಪೇನು? ದ್ರೌಪದಿ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಸತ್ವ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಭಲಾ! ಎನ್ನುತ್ತಾ ಮಗಧದ ಅರಸ ಜರಾಸಂಧ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಇಳಿದ. ಅವನ ಚಲನೆಗೆ, ತೊಟ್ಟಿದ್ದ ಉಡುಪು ಘಲ ಘಲ ಸದ್ದು ಮಾಡಿತು.

ಬಿಲ್ಲನ್ನು ನೋಡಿ ಮುಂಗೈ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಿರುವಿ ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ಕೈ ಹಾಕಿದ!

ಇಡೀ ಸಭೆ ಸ್ಥಬ್ದ! ಇವನು ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿ! ದಿಗ್ವಿಜಯ ಮಾಡಿ ಸಾವಿರಾರು ರಾಜರನ್ನು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟವನು. ಸ್ವತಃ ಶ್ರೀ ಹರಿಯಿಂದಲೂ ಇವನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಾಗಿಲ್ಲ ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ; ಇವನ ಉಪಟಳ ತಾಳಲಾರದೆ ತಾನೇ ಯಾದವರಿಗಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ದ್ವಾರಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡು ನೆಲೆಸಿದ್ದು? ಇವನು ಗೆದ್ದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ.ಇರಲಿ, ಮುಂದೇನಾಯಿತು?

‘ಈತ ಕುಸಿದೆತ್ತಿದಡೆ ಧನು ಮಾರಾತುದು,

ಇವನೌಕಿದಡೆ ಕಾರ್ಮುಕ ಈತನಾರೆಂದರಿಯದು,

ಇವನೌಡೆತ್ತಿ ಮೈ ಬಲಿದು ಘಾತಿಯಲಿ ಘಲ್ಲಿಸಿದಡೆ

ಆ ಧನು ಸೋತುದೆವೆಯಂತರಕೆ ತೊಲಗದು

ಧಾತುಗುಂದಿದನು, ಅಳ್ಳಿರಿದವಳ್ಳೆಗಳು ಮಾಗಧನ..,’

(ಮಾರಾತುದು- ವಿರೋಧಿಸು; ಕಾರ್ಮುಕ- ಬಿಲ್ಲು;ಔಡೆತ್ತಿ-ಹಲ್ಲುಕಚ್ಚಿ; ಘಲ್ಲಿಸು-ಎರಗು; ಅಳ್ಳೆ-ಪಕ್ಕೆ)

‘ಜರಾಸಂಧ ಕುಸಿದು ಎತ್ತಿದ; ಬಿಲ್ಲು ಮಲುಕಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಸೆಳೆದ; ಬಿಲ್ಲು ಇವನನ್ನು ಗಣನೆಗೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಹಲ್ಲು ಕಡಿಯುತ್ತಾ ಮೈಯನ್ನು ಸೆಟೆಸಿ ವೇಗವಾಗಿ ಎರಗಿದ; ಎಳ್ಳಷ್ಟು ಜರುಗಿತೇ ವಿನಾ ಮೇಲೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಜರಾಸಂಧ ಶಕ್ತಿಗುಂದಿದ.ಪಕ್ಕೆಗಳು ನಲುಗಿಹೋದವು.’

ಮೂರು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದ.ಧನುಸ್ಸು ಮಿಸುಕಲಿಲ್ಲ.ಮಲೆತು ನಿಂತಿತು. ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿ ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಧನುಸ್ಸು’ಯಾರೆಂದರಿಯದು’ (ಯಾರು ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ) ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ.

ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯ ಅಭಿಮಾನಭಂಗವಾಯಿತು!

ಶಬ್ದ ಶಕ್ತಿಗೆ, ಪದಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಈ ಪದ್ಯ ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನ.

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ

೧೨/೩/೨೦೧೭